นโยบาย "ระบบสองราคา" (Dual Pricing) ในญี่ปุ่น

คือมาตรการที่หน่วยงานท้องถิ่นและภาครัฐนำมาใช้เพื่อจัดการปัญหา นักท่องเที่ยวล้นเมือง (Overtourism)และสร้างรายได้เพื่อบำรุงรักษาแหล่งท่องเที่ยว โดยสรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้

วัตถุประสงค์หลัก

- ลดความแออัด: จำกัดจำนวนนักท่องเที่ยวในพื้นที่เปราะบาง

- หารายได้: นำรายได้ส่วนต่างจากนักท่องเที่ยวมาใช้บำรุงรักษาซ่อมแซมแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและระบบขนส่งสาธารณะ

- ความเป็นธรรม: แบ่งเบาภาระค่าใช้จ่ายของคนท้องถิ่นที่ต้องแบกรับผลกระทบจากความวุ่นวายของนักท่องเที่ยว

หลักการทำงาน

ญี่ปุ่นเน้นการแบ่งแยก "ผู้มีถิ่นพำนัก (Resident)" ออกจาก "ผู้มาเยือน (Non-resident)" โดยไม่ได้ใช้ "สัญชาติ" เป็นตัวตัดสินหลัก แต่ใช้การพิสูจน์ถิ่นที่อยู่ (เช่น บัตรประจำตัว, ใบขับขี่ หรือ My Number Card) ซึ่งหมายความว่าชาวต่างชาติที่พำนักและเสียภาษีในญี่ปุ่นก็มีสิทธิ์ได้รับราคาปกติเท่ากับคนท้องถิ่นเช่นกัน

ตัวอย่างการใช้งานจริง

- ปราสาทฮิเมจิ: เริ่มใช้แล้วตั้งแต่เดือนมีนาคม 2026 โดยปรับราคาตั๋วสำหรับ "ผู้ที่ไม่ใช่ชาวเมือง" เป็น 2,500 เยน ส่วนชาวเมืองฮิเมจิยังคงจ่ายที่ราคาเดิมคือ 1,000 เยน

- ระบบขนส่งในเกียวโต: มีแผนปรับราคาค่าโดยสารรถบัสสำหรับนักท่องเที่ยวให้สูงขึ้น (ประมาณ 350-400 เยน) ส่วนคนท้องถิ่นจ่ายเรทปกติ (ประมาณ 200 เยน) คาดว่าจะเริ่มเต็มรูปแบบในปี 2027

- สถานที่อื่นๆ: รวมถึงสวนสาธารณะ (เช่น สระน้ำสีฟ้าในบิเอ) และพิพิธภัณฑ์แห่งชาติหลายแห่งที่มีแผนจะทยอยใช้ระบบนี้ภายในปี 2031 เพื่อให้หน่วยงานพึ่งพาตนเองทางการเงินได้มากขึ้น

สถานะปัจจุบัน

รัฐบาลญี่ปุ่นโดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Tourism Agency) กำลังจัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญเพื่อร่าง "แนวทางปฏิบัติระดับชาติ (National Guidelines)" เพื่อให้การตั้งราคามีมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ป้องกันการเลือกปฏิบัติ และลดความสับสนในการตรวจสอบสิทธิ์ ซึ่งคาดว่าจะได้ข้อสรุปที่ชัดเจนภายในปีงบประมาณ 2026 นี้

หมายเหตุ : แม้จะมีรายงานข่าวเรื่องการชาร์จราคาต่างชาติสูงขึ้นในบางร้านค้า แต่กรณีดังกล่าวส่วนใหญ่เป็นร้านเอกชนที่ต้องการจัดการกับความยุ่งยากในการให้บริการภาษาต่างประเทศ ไม่ใช่ข้อบังคับของรัฐบาล